Kasteel Ampsen

Kasteel in Gelderland

Foto Frits van Capelleveen: Voorzijde Ampsen

Als u vanuit het centrum van Lochem in de richting Goor rijdt en na de brug over de Berkel direct linksaf slaat, ziet u aan de overzijde van het Twentekanaal, even verderop aan de linkerzijde, het landgoed met het huis Ampsen liggen.

Olden Ampsen

Hoewel er al in de twaalfde eeuw personen voorkomen met een naam die op Ampsen lijkt, begint de echte geschiedenis van het kasteel Ampsen toch pas in de veertiende eeuw. Dan wordt Wolter van Ampsen beleend met het goed Ampsen. Hij droeg het goed op aan de graaf van Gelre en ontving het terug als leen. Het ging hier om het kasteel Alde-ampsen (dit is Ouden Ampsen), dat intussen al lang verdwenen is. Dit verdwenen kasteel lag enige honderden meters ten oosten van het huidige kasteel, dicht bij de huidige boerderij Olden Ampsen.

Havezate

Het huidige kasteel heette vroeger wel Nijen (= Nieuwen) Ampsen. Het werd zo genoemd toen een erfdochter van Van Ampsen, Mija, in 1430 trouwde met Derck van Keppel. Een kleindochter van dit echtpaar trad in het huwelijk met Joost van Nagell, waardoor dit geslacht de nieuwe eigenaar van het landgoed Ampsen werd.
De familie Van Nagell bleef eeuwenlang, gedurende dertien generaties in het bezit van Ampsen. In 1555 blijkt dat Nieuwen Ampsen als havezate beschreven te zijn. Daarmee kon de heer van Ampsen verscheidene rechten uitoefenen, die verbonden zijn aan het recht van havezate.

Brand en nieuwbouw


J. de Beijer: Huis Ampsen in 1743

In de eerste helft van de zeventiende eeuw brandde Ampsen af. Uit een tekening van de kaartenmaker Nicolaes van Geelkercken uit 1643 valt op te maken dat het oude huis bestond uit twee naast elkaar liggende vleugels, elk gedekt met een zadeldak; tegen de beide eindgevels stond een toren. Gerrit Jan van Nagell gaf kort na de brand opdracht om een nieuw huis te bouwen. Dat nieuwe huis bestond uit twee vleugels, die haaks op elkaar stonden, met een traptorentje in de hoek. Voor het vernieuwde Ampsen werden twee bouwhuizen opgetrokken. Op de tekening van Jan de Beijer uit 1743 is dit goed te zien.

Verbouwingen


Foto Ben Hendriks: Plafond met het wapen van Nagel

In 1754 werd Ampsen grondig verbouwd. Aan de rechterkant werd een vleugel bijgebouwd. Het trappenhuis kwam in het midden, waardoor de traptoren kon vervallen. Dit middendeel van de voorgevel werd in zandsteen verfraaid. In het midden van het gewelfde fronton werd een uurwerk aangebracht. Zo kreeg de voorgevel het aanzien, zoals die er tegenwoordig ook uit ziet. Ook inwendig werd er het nodige verbouwd en vernieuwd.
In het plafond van de grote kamer in de linkervleugel vinden we het alliantiewapen van het echtpaar Van Nagel-Schimmelpenninck van der Oye, die ook het een en ander aan het huis hebben verbeterd.
Ook in het midden van de negentiende eeuw vonden er verbouwingen plaats. In deze jaren werd ook het achtkantige torentje met spits aan de westzijde van Ampsen opgetrokken.

Bewoners

De laatste eigenaar uit het geslacht Van Nagell was Assueer Jacob (1853-1928). Bij zijn overlijden ging het landgoed over aan zijn oudste dochter Gerardina Cornelia (1878-1946). Zij trouwde met Frederik Alexander graaf van Lynden van Sandenburg, waardoor er na eeuwen een nieuwe familie op Ampsen verschijnt.
Tijdens en kort na de oorlog werd het kasteel gebruikt door de Duitsers en na de bevrijding door de Engelsen, die hier bewakingsbeambten hadden ondergebracht. Maar vanaf 1947 kon de familie weer beschikken over Ampsen. Maria Jacqueline gravin van Lynden tot Sandenburg erfde na het overlijden van haar vader het landgoed Ampsen. Zij ging op het kasteel wonen samen met haar tante, die het vruchtgebruik van het huis genoot. Deze tante overleed in 1980 en dat was voor haar nicht aanleiding om een bungalow op het landgoed te betrekken.

Schulte & Partners


Foto Ben Hendriks: Gangloper met afbeelding Ampsen

Het kasteel werd voor een deel verhuurd aan een antiquair. Het andere deel werd betrokken door jonkheer en mevrouw Van Weede-van den Wall Bake, die wat later door vererving eigenaar van Ampsen werden. Vanaf die tijd werd in het kasteel een tijd lang kantoor gehouden door het reclame-adviesbureau Schulte & Partners, waarvan de hoofdzetel in Rijssen (Ov.) staat.
In juni 1982 werd het kasteel eenmalig opengesteld voor publiek. Hier werd druk gebruik van gemaakt. Velen maakten gelegenheid om foto's te maken. Een dankbaar onderwerp was een gangloper. Op deze loper was een fraaie afbeelding van kasteel Ampsen aangebracht.

Landgoed Ampsen


Foto Ben Hendriks: Achtergevel in 1982
In 1990 werd een deel van het kasteel betrokken door een architectenbureau en in het andere deel gingen de eigenaars van het landgoed Ampsen, de heer en mevrouw Van Weede- van den Wall Bake, wonen. Zij brachten het landgoed onder in een vennootschap, de BV Landgoed Ampsen. Via deze BV werd het landgoed nu bestuurd en geëxploiteerd.
In verschillende fiets- en wandelroutes is ook kasteel Ampsen opgenomen. Hoewel het kasteel niet te bezichtigen is, kan het dus toch van korte afstand worden bekeken, want het landgoed zelf is opengesteld voor het publiek.

Literatuur

  • Olde Meierink, L.H.M. (Ben); Ampsen. De geschiedenis van een Gelders kasteel en zijn bewoners; Lochem, Schulte & Partners, 1981.
  • Weede, R.E.W. van en E.P. Noordanus; Landgoed Ampsen. Verleden, heden en toekomst van een landgoed in particulier bezit; Lochem, BV Landgoed Ampsen, 2006.
  • Groningen, Catharina van; Ampsen, in: Vredenberg, Jan (eindredactie); Kastelen in Gelderland; Utrecht, Matrijs, 2013, p294-296.
  • Eigen documentatie.
Tekst: Ben Hendriks
Kastelenkenner en auteur van Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats en Kastelen in Nederland

 

Nieuws

  • 22-05-2023 20:00

    Jan Oudenampsen derde bij Nederlands kampioen ballonvaren

    Roy Gommer heeft afgelopen weekend bij het Open Nederlands kampioenschap ballonvaren in Witteveen de gouden medaille in de wacht gesleept. Titelverdediger Henk Broeders werd tweede en Jan Oudenampsen eindigde op de derde plaats. In totaal streden 25 teams uit negen landen om de titel. De 30-jarige...

  • 16-05-2023 20:00

    Cartoons voor video clip Jay-P

    'Jump Inside' is de tweede single van het album ' More Than Friends' van Jay-P (Jan-Peter Beijersbergen). Klik op afbeelding (of hier) om clip te bekijken. Tekeningen: Gert Oudenampsen (M.52) We kennen Jay-P vooral als de meester-gitarist in Nederlandse en Internationale Top Acts, van Rob De...

  • 09-05-2023 06:00

    Bram Oudenampsen over zijn werk als geestelijk verzorger

    Bram Oudenampsen is geestelijk verzorger in het Amsterdam UMC. Een plek waar mensen vaak slecht nieuws te horen krijgen en waar de grote vragen van het leven altijd aan de oppervlakte liggen. Annemarie en Bram praten over hoe het is om bij hele intieme en verdrietige momenten van mensen hun leven...

  • 22-04-2023 10:15

    Jan Oudenampsen overleden

    OUDENAMPSEN, Jan – On April 22, 2023, we lost an incredible man peacefully at the Ross Memorial Hospital. Jan in his 91st year, was the beloved husband of the late Jane (née Smit) (2014). Born in the Netherlands, on October 18, 1932, to parents Hendrik and Trijn, he is predeceased by his 8...

  • 17-04-2023 20:00

    Henk Oudenampsen en Linda Everink nieuw koningspaar ‘t Broek

    Henk Oudenampsen (M.65) en Linda Everink nieuw koningspaar ‘t Broek Buurtschap trapt school-, Oranje-, buurt- en volksfeestseizoen af RUURLO - Werd met Pasen het festivalseizoen in Schijndel afgetrapt met Paaspop, Buurtvereniging ‘t Broek en Omstreken was afgelopen weekeinde de eerste van ons...

  • 15-01-2023 00:00

    Rikie van Heeckeren tot Overlaer - Oudenampsen overleden

    Rikie is op zondag 15 januari in Laren op 87 jarige leeftijd overleden. Ze was sinds 2005 weduwe van Gerrit Jan van Heekeren tot Overlaer. Rikie Oudenampsen ( L.13 ) Bron: Mensenlinq.

  • 14-12-2022 23:00

    Betekenis van Kerst

    Kerstfeest, een nieuw begin Bram Oudenampsen, Jan Lamberts en Agnes Kappe vertellen over wat Kerst voor hen betekent. TEYLNGEN In de Herenstraat in Voorhout is gezellig en feeste¬lijk verlicht tijdens de decem-bermaand. Door kou en regen ben ik op weg naar de Kleine Kerk voor een ontmoeting met...

  • 17-11-2022 15:21

    Ans Lensink volgt Jan Oudenampsen op als voorzitter GB

    Ans Lensink volgt Jan Oudenampsen op als voorzitter Gemeente Belangen. Leden en bestuursleden van Gemeentebelangen. Op de voorgrond staan de nieuwe voorzitter Ans Lensink en Jan Oudenampsen die afscheid nam (foto Gemeentebelangen Lochem). HARFSEN/LOCHEM – Ans Lensink is woensdagavond, tijdens de...

  • 01-11-2022 16:55

    Jaarvergadering Genootschap Oud Rijnsburg

    De Jaarvergadering van het Genootschap vindt plaats in de Voorhof in Rijnsburg. Een nieuw full colour boek in wording over de geschiedenis van Kloosterschuur en een presentatie over de Collegianten in Rijnsburg zijn de hoofdonderwerpen van de algemene jaarvergadering van het Genootschap Oud...

  • 12-10-2022 20:39

    48 nieuwe naam variaties!!

    Van Henk Jan Oudenampsen (M.41)  kreeg ik in september 2022 ruim honderd (!) varanten toegestuurd, waarvan maar liefst 48 nieuwe! Daar mee komt de lijst op 234 varianten. Deze originelen bewaar ik zorgvuldig! Zie hieronder een kleine greep uit de velen: Bekijk de hele lijst hier.

<< 1 | 2 | 3 | 4 | 5 >>

© 2019 Gert Oudenampsen

Maak een gratis websiteWebnode